İş Kanunu’na göre, iş yerinde işe başladığı günden itibaren en az bir yıl çalışmış olan işçilere yıllık ücretli izin verilir. İşçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi, işçinin iş yerindeki hizmet süresine göre belirleniyor. Yıllık izin süresi hizmet süresi 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) olanlara 14 günden; 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 günden, 15 yıl (dahil) ve daha fazla olanlara 26 günden az olamaz. Yer altı işlerinde çalışan işçilerin yıllık ücretli izin süreleri 4’er gün artırılarak uygulanıyor.
Yaşı 18 ve daha küçük işçiler ile 50 ve daha yukarı yaştaki işçilere verilecek yıllık ücretli izin süresi 20 günden az olamaz.
Bu süreler asgari sürelerdir. Toplu iş sözleşmesiyle veya bireysel sözleşmeyle artırılabilir ama azaltılamaz.
Yıllık izne hak kazanmak için gerekli sürenin hesabında, işçinin aynı işverenin bir veya çeşitli iş yerlerinde çalıştıkları süreler birleştirilerek dikkate alınır. Öyle ki, işçi işverenin başka bir iş yerinde İş Kanunu’na tabi olmaksızın çalışmışsa bu süreler de göz önüne alınır.
Kullanılmayan yıllık izin ücretleri sadece işten ayrıldıktan sonra ödenir. İş ilişkisi devam ederken izin ücretinin ödenmesi, kanunen mümkün değildir. İşçi ister kendi isteğiyle işten çıkmış, ister işverence işten çıkartılmış olsa da herhangi bir nedenle işten ayrıldığında kullanmadığı izinlerin ücretini alma hakkına sahiptir. İşçi hayatını kaybetmişse bu para hak sahiplerine ödenir.
İşçinin kullanmadığı izin günlerinin ücreti hesaplanırken, öncelikle hak kazandığı izin sürelerinin netleştirilmesi gerekiyor. Aynı işverene ait iş yerinde aralıklı çalışan veya emekli olduktan sonra yine aynı iş yerinde çalışmaya devam eden işçilerin izin sürelerinin nasıl hesaplanacağı konusunda zaman zaman anlaşmazlıklar yaşanıyor.
Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin 31 Mart 2026 tarihli (Esas No: 2026/572, Karar No: 2026/2864) kararı, bu tür durumlarda süre hesabının nasıl yapılacağına açıklık getirdi. Yargıtay kararına konu dava, aynı iş yerinde 9 Nisan 2015 – 31 Aralık 2018 tarihi ile 1 Ocak 2019 – 10 Eylül 2021 tarihleri arasında çalışan işçi tarafından açıldı. İşçi, kullanılmayan izin sürelerinin eksik hesaplandığını belirterek bu sürelere ait izin ücretlerinin ödenmesini talep etti.
İşveren savunmasında, işçiye 31 Aralık 2018 tarihinde önceki döneme ait tüm alacaklarının ödendiğini, sekiz ay aradan sonra 1 Eylül 2019 tarihinde başka bir projeye başlatıldığını, önceki dönemin parası ödendiği için izin süresinin yeni dönemde buna göre hesaplandığını belirtti.
İş mahkemesi işçinin talebini kabul etti. Ancak bölge adliye mahkemesi, ilk dönem tasfiye edildiği için işçinin ikinci dönemde yıllık izin ücreti alacağı talebinin reddedilmesi gerektiği yönünde karar verdi.
İşçinin temyiz talebi üzerine dosyayı inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, bölge adliye mahkemesi kararını hatalı buldu. Yargıtay kararında, yıllık izin alacağı yönünden ilk dönemin tasfiye edildiği ve 1 Ocak 2019 – 24 Eylül 2021 tarihleri arasındaki ikinci dönem bakımından da yıllık izinlerin kullandırıldığı gerekçesiyle yıllık izin ücreti alacağı talebinin reddedilmesinin doğru olmadığı belirtildi. Kararda, “Davacının ilk dönem çalışmasında yıllık izinlerini kullanması veya kullanmadığı yıllık ücretli izinlerin ücretlerinin ödenmesi, ikinci çalışma döneminde hak kazandığı yıllık izin gün sayısının belirlenmesinde, ilk dönemdeki kıdemin dikkate alınmasını engellemez. Hal böyle olunca davacının ikinci çalışma döneminde hak kazandığı yıllık ücretli izin süresinin, ilk dönemdeki çalışma süresi de dikkate alınarak yazılı sonuca gidilmesi gerekir” denildi.
Yargıtay’ın bu kararı, aynı işverene ait iş yerinde farklı zamanlarda çalışan işçilerin izin sürelerinin hesaplanmasındaki tereddütleri ortadan kaldırdı. Bu karar, emeklilikte yaşa takılanlar (EYT) yasasından yararlanarak emekli olduktan sonra aynı işverene ait iş yerlerinde çalışmaya devam eden işçileri de yakından ilgilendiriyor.
Buna göre, işçinin önceki çalışma dönemine ait izin süresini tamamen kullanması veya kullanmadığı izin süresinin ücretinin ödenmiş olması, işçinin sonraki dönemde hak kazandığı izin süresinin hesabında dikkate alınmasına engel teşkil etmiyor.
Bunu bir örnekle açıklayalım. İşçi İşveren Ali Beyin işletmesinde Mart 2015 – Mart 2023 tarihleri arasında çalışmıştır. İşçi EYT ile emekli olunca kıdem tazminatını ve kullanmadığı izin sürelerinin ücretini de ödemiştir. Bu işçinin ikinci dönemdeki yıllık izin süresi, ister emekli olduktan hemen sonra isterse emekli olduktan 6 ay sonra çalışmaya başlamış olsun ilk defa çalışmaya başlamış gibi 14 gün üzerinden değil, 5 yıldan fazla kıdemi olan işçi gibi değerlendirilerek yıllık 24 gün üzerinden hesaplanacak.
(Kaynak: Habertürk'ten Ahmet Kıvanç'ın haberi)
